SPORUN DEĞERİ NEREDE BAŞLAR, NEREDE KAYBOLUR?

Acaba nerede hata yaptık?

Spor sadece madalya, kupa, derece veya başarıdan ibaret değildir.

Spor; yıllarını sahaya, salona, piste, mindere, korta ve gençlere adamış insanların emeğidir. Bir sporcunun arkasında çoğu zaman görünmeyen büyük bir fedakârlık vardır. Antrenörün sabrı, yöneticinin sorumluluğu, ailenin desteği ve sporcunun yıllarca verdiği mücadele vardır.

Bu nedenle spora değer vermek, yalnızca başarılı olduğunda sporcunun yanında görünmek değildir.

Asıl mesele, emek veren insanı başarıdan önce görebilmektir.

Peki biz bunu ne kadar başarabiliyoruz?

Bazen insanın yıllarca yaptığı çalışmalar, sahip olduğu bilgi ve tecrübe; kimleri tanıdığı, kimin yanında olduğu veya hangi çevreden destek gördüğü kadar önemsenebiliyor.

İşte burada düşünmemiz gereken çok önemli bir soru ortaya çıkıyor:

Acaba nerede hata yaptık?

Bir insan hayatını spora adamışsa, onun emeği yalnızca bir makamın, bir yöneticinin veya bir çevrenin takdirine bağlı olmamalıdır.

Sporun gelişmesi için ihtiyaç duyulan şey kişilere bağlılık değil, işin ehline güvenmektir.

Çünkü spor, benlik duygusuyla yönetilebilecek kadar basit bir alan değildir.

“Ben bilirim” anlayışı yerine;

“Kim bu işi daha iyi yapabilir?” sorusunu sorabilmek gerekir.

Gerçek yöneticilik de biraz budur.

Kendisine rakip gördüğü için yetişmiş insanları kenara itmek yerine, onların bilgisinden yararlanabilmek...

Kendisinden önce emek vermiş insanları küçümsemek yerine onların tecrübesine saygı göstermek...

Başarılı insanları kendi çevresine göre değil, yaptıkları işe göre değerlendirmek...

Bunlar spor kültürünün temel taşlarıdır.

SPORDA VEFA NEDEN ÖNEMLİ?

Bugün bir sporcunun veya antrenörün yanında olmak kolay olabilir.

Ancak yıllarca hiçbir karşılık beklemeden spor için çalışan insanların emeğini hatırlamak daha değerlidir.

Çünkü sporun hafızası vardır.

Dün gençlere yol gösteren bir antrenör, bugün kenarda kalmış olabilir. Dün kulüpler için mücadele eden bir yönetici, bugün herhangi bir görevde olmayabilir. Yıllarca sporcular yetiştiren bir insan, bugün kendisini anlatmak zorunda kalabilir.

Bu insanların değerini yalnızca makamları varken hatırlamak, spor kültürünü zayıflatır.

İnsanları makamlarıyla değil, topluma kattıkları değerle değerlendirmek gerekir.

“TANIŞIN YOKSA DEĞERİN YOK” ALGISI DEĞİŞMELİ

Toplumda zaman zaman ortaya çıkan en tehlikeli düşüncelerden biri şudur:

“Bir yerlerde güçlü bir tanıdığın yoksa önün açılmaz.”

Bu anlayışın sporun ruhuyla bağdaşmadığını düşünüyorum.

Sporun temelinde rekabet vardır; ancak bu rekabetin ölçüsü tanıdık ilişkileri değil, emek, yetenek, çalışma, disiplin ve başarı olmalıdır.

Bir gencin geleceği, hangi kapıyı çaldığına değil; ne kadar çalıştığına ve kendisini ne kadar geliştirdiğine bağlı olabilmelidir.

Bir antrenörün değeri, kimlerle görüştüğüyle değil; yetiştirdiği sporcularla ve ortaya koyduğu bilimsel, teknik ve insani katkıyla ölçülebilmelidir.

Bir spor yöneticisinin başarısı ise çevresinin genişliğiyle değil, sporcuya ve kulübe sağladığı faydayla değerlendirilmelidir.

ÇÖZÜM NEREDE?

Çözüm aslında çok karmaşık değil.

Spor yönetiminde daha fazla liyakat, şeffaflık, ölçülebilir başarı, fırsat eşitliği ve kurumsal hafıza gerekiyor.

İnsanların kim olduğuna değil, ne yaptığına bakmalıyız.

Bir görev verilecekse kriterler açık olmalı.

Bir proje desteklenecekse ölçülebilir hedefleri bulunmalı.

Bir sporcu seçilecekse değerlendirme kriterleri belli olmalı.

Bir antrenör görevlendirilecekse eğitimine, tecrübesine ve performansına bakılmalı.

Ve en önemlisi;

Kimse “Ben bilirim” diyerek başkalarının emeğini yok saymamalı.

Çünkü gerçek güç, herkesin önüne geçmek değil; doğru insanları bir araya getirerek ortak başarıyı büyütebilmektir.

SPORDA BÜYÜKLERİN SORUMLULUĞU

Sporun içinde yönetici, federasyon, kulüp, antrenör, sporcu ve aile gibi birçok aktör vardır.

Büyük sorumluluk taşıyan insanların en önemli görevlerinden biri de kendilerinden sonra gelecek insanlara alan açmaktır.

Tecrübeli insan gençlere yol göstermeli.

Genç insan tecrübeli insanı dinlemeli.

Yönetici farklı görüşlerden faydalanabilmeli.

Başarılı sporcu kendisinden sonra gelenlere örnek olmalı.

Böylece spor bir kişinin veya küçük bir grubun alanı olmaktan çıkar; toplumun ortak değerine dönüşür.

SON SÖZ!

Belki de kendimize şu soruyu daha sık sormalıyız:

“Ben kimi dışarıda bıraktım?”

“Ben kimi dinlemedim?”

“Ben hangi tecrübeyi görmezden geldim?”

“Bu insanın gerçekten faydasından mı korkuyorum, yoksa kendi alanımı mı koruyorum?”

Bu sorular kolay sorular değildir.

Fakat gelişmek istiyorsak sorulması gereken sorular bunlardır.

Çünkü spora sahip çıkmak sadece spor tesisleri yapmak değildir.

Sporun insanına sahip çıkmaktır.

Yıllarını spora adamış insanları unutmamaktır.

Gençlerin önünü açmaktır.

İşin ehline güvenmektir.

Emeği makamdan üstün tutmaktır.

Ve hiçbir insanın değerini yalnızca tanıdığı kişiler üzerinden belirlememektir.

Belki de ihtiyacımız olan şey yeni bir anlayıştır:

Daha az “ben”, daha fazla “biz”.

Çünkü sporun gerçek başarısı, bir kişinin öne çıkması değil; toplumun tamamına fayda sağlayacak insanların önünün açılmasıdır.

Ve unutulmamalıdır:

Madalya kürsüde kazanılır; fakat spor kültürü, insanlara verilen değerle inşa edilir.

Uğur ÖZTÜRK