ANMA DEĞİL, ANLAMA GÜNÜ

Bugün 10 Kasım. Büyük Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88. yılında saygı, sevgi ve özlemle anıyoruz.

Saat dokuzu beş geçe yaşam duruyor. Sirenler çalıyor, başlar öne eğiliyor, gözler doluyor. Ülkenin dört bir yanında törenler düzenleniyor, konuşmalar yapılıyor, şiirler okunuyor. Atatürk'ün fotoğrafları, sözleri ve anılarıyla bir kez daha buluşuyoruz.

Peki, bütün bunlar Atatürk'ü anlamaya yetiyor mu?
Bence yetmiyor!
Çünkü Atatürk'ü yalnızca anmak değil, anlamak zorundayız. Onu anlamak, sadece fotoğraflarına bakmak, sözlerini ezberlemek, heykellerinin önüne çelenk bırakmak değildir. Onu anlamak; hangi koşullarda bir ulusun bağımsızlık mücadelesini başlattığını, hangi düşüncelerle Cumhuriyet'i kurduğunu, hangi engelleri aşarak çağdaş bir ülke yaratmaya çalıştığını kavramaktır.

Bir düşünelim...
Birinci Dünya Savaşı'nın ardından yorgun, yoksul, ordusu dağıtılmış, toprakları işgal edilmiş bir ülke... Umudunu yitirmiş bir halk... Paylaşılmak, parçalanmak ve sömürgeleştirilmek istenen bir vatan... İşte Mustafa Kemal Atatürk, böylesine karanlık bir tablodan bağımsız, özgür ve egemen bir ülke yaratmak için yola çıktı.

Kurtuluş Savaşı yalnızca bir toprak savunması değildi. Aynı zamanda emperyalizme, işgale, tutsaklğa ve sömürgeciliğe karşı verilmiş bir bağımsızlık mücadelesiydi. Türk ulusunun kendi geleceğini kendisinin belirleme iradesiydi. Bu mücadele, yalnızca Anadolu insanına değil, dünyanın dört bir yanında bağımsızlık ve özgürlük arayan, sömürülen ve ezilen halklara da umut ve cesaret verdi.

Atatürk, savaş meydanlarında kazanılan zaferin tek başına yeterli olmadığını biliyordu. Asıl mücadelenin bundan sonra başlayacağının bilincindeydi. Çünkü bağımsızlık, yalnızca düşmanı ülkeden çıkarmak değildi. Bağımsızlığı bilimle, eğitimle, üretimle, hukukla, kültürle ve sanatla güçlendirmek gerekiyordu.

Bu nedenle Cumhuriyet'i kurdu.
Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim biçiminin değişmesi değildi. Egemenliğin bir kişiden alınıp ulusa verilmesiydi. Yurttaşın kul olmaktan çıkıp birey olması, ülkenin geleceğinde söz sahibi olmasıydı.

Ardından büyük bir değişim ve dönüşüm başladı.
Harf Devrimi ile okuma yazmanın yaygınlaştırılması, Öğretim Birliği Yasası ile eğitimde birlik, kadınlara tanınan siyasal ve toplumsal haklar, hukuk alanındaki yenilikler, bilim ve aklın rehberliğinin benimsenmesi...
Bütün bu devrimlerin ortak amacı, Türk toplumunu çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırmaktı.

Atatürk, aklı ve bilimi rehber edinmemizi istedi. Çünkü biliyordu ki sorgulamayan, araştırmayan, okumayan, düşünmeyen toplumlar gelişemez. Eğitimden uzaklaşan, bilimi önemsemeyen, kadınlarını ikinci sınıf gören, adaleti ve eşitliği sağlayamayan toplumlar çağdaş dünyada hak ettikleri yeri alamazlar.

Peki, biz bugün neredeyiz?
Atatürk'ün gösterdiği hedefleri ne kadar gerçekleştirebildik? Cumhuriyet'in kazanımlarını ne kadar koruyabildik? Eğitimde, bilimde, hukukta, ekonomide, kültür ve sanatta ne kadar ilerleyebildik?

Bu soruları kendimize sormak zorundayız.
Atatürk'ü anlamak; laik, bilimsel ve çağdaş eğitimi savunmaktır. Kadın-erkek eşitliğine inanmak, hukukun üstünlüğünü korumak, düşünce ve ifade özgürlüğüne sahip çıkmaktır. Ülkenin kaynaklarını korumak, emeğe değer vermek, üretmek, sorgulamak ve aklın yolundan ayrılmamaktır.

Atatürk'ü anlamak, onun adını kullanarak değil, onun düşüncelerini yaşatarak olanaklıdır.
Cumhuriyet'i anlamak, yalnızca bayramlarda coşmak değil, Cumhuriyet'in temel değerlerini her gün savunmaktır. Devrimleri anlamak, onları geçmişte kalmış değişiklikler olarak görmek değil, bugünün ve yarının aydınlık Türkiye'si için vazgeçilmez kazanımlar olarak değerlendirmektir.

Unutmayalım ki Atatürk'ün bize bıraktığı en büyük miras, düşünmekten ve sorgulamaktan korkmayan, özgür iradeli, çağdaş bir toplum idealidir.

Bugün 10 Kasım...
Elbette Atatürk'ü anacağız. Özleyeceğiz, saygıyla eğileceğiz, minnet duyacağız. Ancak bir günlüğüne değil, her gün... Çünkü Atatürk'ü anlamadan onu gerçekten anmış olamayız.
Gelin, bu 10 Kasım'ı yalnızca bir anma günü olmaktan çıkaralım. Bir sorgulama, yüzleşme ve bilinçlenme günü yapalım.

ANMAK GÜZELDİR, ANLAMAK GEREKLİDİR.

Atatürk'ü anlamak, Cumhuriyet'e sahip çıkmaktır.
Atatürk'ü anlamak, aydınlık bir geleceğe yürümektir.
Saygı, özlem ve minnetle...

Zeki BAŞTÜRK