TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ’nde bu kadar çok Milletvekili olması gerekiyor mu?

Halkın seçtiği vekiller seçilme sebeplerini ve görevlerini meclis koltuklarına oturduklarında unutuyorlar mı?

Yıllardır seçtiklerimiz ülkemizin ve halkın huzuruna katkı sunabildiler mi?

Yıllardır hep aynı vaatleri duymaktan seçmen yoruldu ama seçilmek için aday olanlar boş vaatleri sıralamaktan yorulmadı.

La Fontaine Masalları’nı daha fazla işitmek istemeyen seçmene acaba bundan sonra neler vaat edeceksiniz?

Milletvekilliği kurumu, özünde topluma ve millete hizmet etme gayesi taşıyan onurlu bir sorumluluktur. Ancak günümüz koşullarında ve kamuoyunun vicdanında, bu görevin uygulanma biçimine dair ciddi eleştiriler ve reform talepleri dile getirilmektedir.

1. Temsil Gücü ve Milletvekili Sayısı Demokrasilerde temsil yetkisi esastır; fakat meclisteki milletvekili sayısının gereğinden fazla olması, hem karar alma süreçlerini hantallaştırmakta hem de kamu bütçesi üzerinde büyük bir yük oluşturmaktadır. Meclis yapısının daha nitelikli, dinamik ve makul bir temsil sayısına çekilmesi toplumsal bir beklenti haline gelmiştir.
2. Maaş ve Özlük Haklarındaki Dengesizlik Milletvekili maaşlarının ve özlük haklarının ülke ortalamasının, özellikle de emekli ve asgari ücretlilerin yaşam standartlarının çok üzerinde olması adalet duygusunu zedelemektedir. Hizmet makamında olanların, temsil ettikleri halkın ekonomik gerçeklerinden kopmaması ve maaş politikalarının genel ekonomik şartlara uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.
3. Kamusal İmkânların Sınırlandırılması Devlet olanaklarının, araçlarının ve sosyal imkânlarının sınırlandırılmadan, süreklilik arz edecek şekilde ve aile fertlerini kapsayacak biçimde kullanıma sunulması kamu kaynaklarının verimliliği ilkesine aykırıdır. Kamu imkânları yalnızca görevin icrası süresince ve sadece milletvekilinin şahsıyla sınırlı olmalıdır.
4. "Meslek" Değil "Gönüllü Hizmet" Anlayışı ve Emeklilik Milletvekilliği bir meslek, kariyer kulvarı veya ömür boyu sürecek bir unvan değildir. Belirli bir dönem için üstlenilen geçici bir kamu hizmetidir. Bu doğrultuda, çok kısa sürelerde hak kazanılan ve ayrıcalıklı kılınan milletvekili emekliliği sistemi yeniden düzenlenmeli; milletvekilleri görev süreleri bittiğinde kendi asıl mesleklerine ve genel sosyal güvenlik şartlarına geri dönmelidir.

Yıllarca okuyarak meslek sahibi olmuş insanların asıl görevlerini yapmayarak milletvekili olmaları yada hem görevlerini yapıp hem vekil olmaları etik değildir. okumak isteyipte okuyamayanların haklarını gasp etmelerine sebep olarak Milletvekilliğine aday olmaları haksızlıktır derhal bu sisteme son verilmelidir. 

Milletvekilliği, bir uzmanlık veya unvan alanı değil; milleti temsil etmek üzere geçici süreyle üstlenilen kamusal bir sorumluluktur. Ancak günümüzde farklı meslek gruplarından kişilerin bu göreve geliş biçimi ve görev sürecindeki uygulamaları, toplumsal adalet ve etik ilkeler çerçevesinde önemli tartışmaları beraberinde getirmektedir.

1. Eğitimin ve Mesleki Emeğin Amacından Sapması Yıllarca süren zorlu bir eğitim sürecinden geçerek, kamu kaynakları ve toplumsal imkânlarla meslek sahibi olan bireylerin asıl uzmanlık alanlarını icra etmek yerine siyaset kulvarına yönelmeleri önemli bir kaynak kaybıdır. Ülkenin kendi alanında yetişmiş nitelikli insan gücüne ihtiyaç duyduğu bir dönemde, bu birikimin siyasi makamlar uğruna arka plana atılması, eğitimde fırsat eşitliği bekleyen ve bu imkânlara erişemeyen geniş kesimler açısından bir adaletsizlik hissi yaratmaktadır.
2. Çifte Görev ve Etik Sınırlar Milletvekilliği süresince mevcut mesleki faaliyetlerin ve ticari/kurumsal bağların aktif olarak sürdürülmesi açık bir çıkar çatışması riskini barındırır. Hem kamusal temsil yetkisini kullanmak hem de kişisel mesleki/ticari faaliyetlere devam etmek, objektif karar alma süreçlerini zedelemekte ve kamu vicdanında etik dışı bir durum olarak algılanmaktadır.
3. Siyasete Katılımda Fırsat Eşitliği Milletvekili adaylığı sürecinde mevcut mesleki ve finansal gücün avantaj olarak kullanılması, toplumun her kesiminden vatandaşın siyasete eşit şartlarda katılımını zorlaştırmaktadır. Temsil makamının belirli meslek gruplarının veya imtiyazlı kitlelerin kontrolüne geçmesi, meclisin toplumun tüm katmanlarını adil bir şekilde yansıtma işlevine zarar vermektedir.

Sonuç ve Reform Talebi Milletvekilliğinin kişisel kariyer, mesleki avantaj veya ayrıcalık sağlama aracı olarak görülmesinin önüne geçilmelidir. Göreve talip olanların asıl uzmanlık alanlarındaki kamusal yükümlülükleri ile siyasi sorumlulukları arasındaki sınırların netleştirilmesi, görev süresince ek iş ve ticari faaliyetlerin kesin kurallarla sınırlandırılması ve siyasete katılımda fırsat eşitliğini sağlayacak radikal bir sistem reformunun hayata geçirilmesi kaçınılmaz bir gerekliliktir.

Hedefleri siyaset olanların ciddi bir siyasi eğitim almaları, yapacakları bu onurlu görevlerinde siyasi kimliği, karakterlerinin önüne çıkarmamaları gerektiğinin bilincinde olmaları, nefislerine yenilmeden adil ve adaletli yaşamaları gerektiğini kendilerine sürekli fısıldamalılar. 

Siyasette Profesyonelleşme ve Liyakat: Siyasi Eğitim Zorunluluğu

Milletvekilliği ve kamusal yöneticilik, bir ülkenin ve toplumun geleceğini doğrudan şekillendiren en onurlu ve en ağır sorumluluklardan biridir. Dolayısıyla, hedefi siyaset yapmak ve milleti temsil etmek olan bireylerin bu göreve rastgele veya yalnızca mesleki/finansal popülerlikleriyle değil, ciddi bir siyasi, hukuki ve sosyal eğitim sürecinden geçerek hazırlanmaları kaçınılmaz bir gerekliliktir.

1. Akademik ve Teorik Altyapı Zorunluluğu Siyasete talip olan kişilerin; anayasa hukuku, kamu yönetimi, ekonomi, uluslararası ilişkiler, toplumsal psikoloji ve kamu maliyesi gibi temel alanlarda yetkinlik kazanması gerekir. Karar alıcı konumundaki kişilerin, yasama süreçlerinin ve devlet mekanizmasının nasıl çalıştığını bilmeden göreve gelmesi, niteliksiz yasaların çıkmasına ve kamu yönetiminde aksaklıklara yol açmaktadır.
2. Siyasi Bilinç ve Etik Değerler Siyasi eğitim yalnızca teorik bilgiyle sınırlı kalmamalı; siyasi etik, kamu kaynaklarının doğru kullanımı, şeffaflık, hesap verilebilirlik ve insan hakları gibi temel değerleri de içermelidir. Ciddi bir formasyondan geçen siyasetçi, üstlendiği görevi kişisel bir kariyer veya çıkar kapısı olarak değil, topluma verilmiş bir taahhüt olarak görür.
3. Liyakata Dayalı Temsil Sistemi Siyasete giriş şartlarının belirli eğitim ve yeterlilik standartlarına bağlanması, siyasete erişimdeki finansal ve ayrıcalıklı engelleri de ortadan kaldıracaktır. Böylece meclis; yalnızca belirli meslek gruplarının veya sermaye sahiplerinin değil, siyaset bilimi ve kamu yönetimi alanında kendini yetiştirmiş, nitelikli ve ehliyet sahibi bireylerin temsil alanı haline gelecektir.

Sonuç Toplumun kaderini tayin eden kararların alındığı makamlar, deneme-yanılma yoluyla öğrenme yeri olamaz. Siyaset yapmayı hedefleyenlerin ciddi bir eğitime tabi tutulması, hem alınan kararların kalitesini artıracak hem de kamu vicdanındaki adalet ve güven duygusunu yeniden tesis edecektir.

Not: Yapmış olduğum araştırmalar neticesinde çıkan sonuçlar bunlar takdir halkın.

Meryem ALTUNKAYA